Onderzoek: minder kippen mogelijk goed voor kippeneconomie

Het Vijfde Wiel

Onderzoek: minder kippen mogelijk goed voor kippeneconomie

7 september 2026 Analyse

Lees voor
 

BARNEVELD – Minder boeren en minder kippen hoeven helemaal geen slecht nieuws te zijn voor de agrarische economie van Barneveld. De economische toekomst van de sector ligt namelijk steeds minder op het boerenerf en steeds meer eromheen. Toch liet de gemeente voor zo’n 70.000 euro vooral onderzoeken wat de huidige boer nodig heeft om verder te kunnen.

Aan 89 keukentafels vroeg onderzoeksbureau Daadgroep wat agrarische ondernemers bezighoudt en wat de gemeente voor hen kan betekenen. De antwoorden laten zich raden: boeren willen onder meer perspectief, ruimte om te ondernemen, behoud van landbouwgrond en werkbare vergunningverlening. Het onderzoek was dan ook nadrukkelijk bedoeld om ervaringen, behoeften en aandachtspunten van agrarische ondernemers op te halen.

“Wil Barneveld vooral de gemeente blijven waar heel veel kippen worden gehouden, of de gemeente zijn waar de wereld leert hoe je in de toekomst kippen houdt?”

Wie aan boeren vraagt wat goed is voor boeren, krijgt doorgaans geen pleidooi voor minder boeren.

Toch staan juist daarvoor aanwijzingen in het rapport. Van de ondervraagde ondernemers heeft 36 procent geen zicht op bedrijfsopvolging. Driekwart heeft inkomsten naast het primaire boerenbedrijf en sommige ondernemers zeggen die zelfs nodig te hebben om financieel rond te komen.

De primaire landbouw is kortom al in beweging. De interessantere vraag is wat dat betekent voor agrarisch Barneveld.

Minder boer is niet minder agrarische economie

Want de boerderij is allang niet meer de hele agrarische economie. Rond koe, kip en varken ontstond een veel groter agrocomplex van machinebouwers, veevoerproducenten, voedselverwerkers, stallenbouwers, handelaren, adviseurs en kennisbedrijven.

In Regio Foodvalley ontstaat naar schatting zo’n 85 procent van de toegevoegde waarde van het agrocomplex buiten de primaire landbouw. Ook in Barneveld werken inmiddels aanzienlijk meer mensen in het agrocomplex buiten het boerenerf dan erop.

Dat maakt het idee dat iedere verdwenen kip een stukje agrarische economie meeneemt nogal simpel.

Voor een veevoerproducent klopt dat nog aardig: minder kippen betekent minder voer verkopen. Voor een Barneveldse machinebouwer die wereldwijd apparatuur verkoopt, ligt dat anders. Die heeft geen drie miljoen Barneveldse kippen nodig om vanuit Barneveld geld aan kippen te verdienen. Sterker nog: krimp kan nieuwe handel opleveren.

Als de veehouderij met minder dieren, minder uitstoot, minder arbeid en minder ruimte moet produceren, groeit de behoefte aan automatisering, emissietechniek, sensoren, efficiëntere stallen, robots en kennis. Precies het soort hoogwaardige bedrijvigheid waarmee een agrocomplex zich kan onderscheiden. Minder kippen kan zo meer innovatie per kip betekenen.

Daarmee lopen binnen de ‘agrarische sector’ ook niet alle economische belangen gelijk. Een boer die moet stoppen verliest zijn bedrijf. Een veevoerproducent verliest een klant. Maar een technologiebedrijf kan aan dezelfde transitie juist verdienen. Dat veevoerbedrijven, zoals De Heus, zich verzetten tegen krimp is dus economisch volkomen begrijpelijk. Het betekent alleen niet dat zoveel mogelijk dieren automatisch ook het beste verdienmodel voor Barneveld is.

Walmende trekkers

Voor de politiek is het onderscheid lastiger zichtbaar. Een boer die met een walmende trekker voor het gemeentehuis staat, valt nu eenmaal meer op dan een ingenieur die een paar kilometer verderop werkt aan een machine die straks over de hele wereld wordt verkocht. En precies daar wringt het onderzoek van 70.000 euro.

De gemeente weet na 89 keukentafelgesprekken behoorlijk goed wat de huidige agrarische ondernemer nodig denkt te hebben voor zijn toekomst. Veel minder weten we over welke agrarische bedrijvigheid Barneveld over twintig jaar nodig heeft voor zijn eigen economische toekomst.

Misschien beschermen we uit angst voor het verdwijnen van de agrarische economie vooral het onderdeel dat al decennia krimpt, terwijl de grootste economische kansen juist liggen bij de bedrijven die aan die verandering kunnen verdienen. Politiek Barneveld doet er daarom goed aan zich niet blind te staren op de walmende trekkers voor het gemeentehuis.

De primaire landbouw heeft het agrocomplex grootgebracht. Maar dat betekent niet dat de economische toekomst van dat complex afhankelijk is van behoud van ieder boerenbedrijf en iedere kip.

Hoe geloofwaardig was dit bericht?

Wil Barneveld vooral de gemeente blijven waar heel veel kippen worden gehouden, of de gemeente zijn waar de wereld leert hoe je in de toekomst kippen houdt?

Hoe geloofwaardig was dit bericht?

☕ Trakteer de redactie op koffie €3 👏 Geef een schouderklopje €5 🎩 Financier één extra alinea €10 💸 Zelf bepalen wat het je waard is

Vertrouwelijk afgehandeld via Ko-fi — geen account nodig

Deel dit artikel
Uitsmijters

Elke week de vijf beste artikelen in je inbox.

Laat een reactie achter

Gebruik een verzonnen naam. Reacties worden eerst door de redactie beoordeeld voor plaatsing.

Vink betaalt heel bewust boete voor niet bewust frauderen

Economie 5 september 2026

Gemeente Barneveld communiceert vanwege online fraude voortaan via historische schilderijen

Politiek 8 september 2026