SCHERPENZEEL – Er was eens een gemeente die volgens de provincie Gelderland beter kon fuseren met Barneveld. Niet omdat Barneveld daar per se wakker van lag, maar omdat Scherpenzeel volgens Arnhem moeite had om bestuurlijk op eigen benen te blijven staan. De minister vond dat destijds een te zware ingreep. Een fusie was een “vergaande oplossing” en Scherpenzeel moest de kans krijgen zelfstandig aan de eigen bestuurskracht te werken. (RD.nl)

Die kans is inmiddels met beide handen aangegrepen.

Uit een onafhankelijk onderzoek, ingesteld door burgemeester Marieke Teunissen, blijkt dat de werkrelatie tussen de ambtelijke organisatie en twee van de drie wethouders ernstig is verstoord. In het rapport vallen woorden als vrouwonvriendelijk gedrag, intimiderend gedrag, onbetrouwbaarheid en een dubbele agenda. Ook zouden de betreffende wethouders zich richting ambtenaren geregeld meer als manager dan als bestuurder gedragen.

Daarmee lijkt Scherpenzeel te willen aantonen dat bestuurskracht niet afhankelijk is van gemeentelijke omvang. Ook een kleine gemeente kan, zonder hulp van Barneveld, een formatie laten ontsporen, partijen tegen elkaar opzetten en een kritisch rapport gebruiken als bestuurlijke rookgranaat.

GemeenteBelangen Scherpenzeel heeft zich inmiddels teruggetrokken uit de coalitieonderhandelingen. Volgens GBS worden anonieme meldingen opgeblazen en is sprake van achterkamertjespolitiek. De SGP ziet dat anders en vindt juist dat de inhoud van het rapport serieus moet worden meegenomen bij de vorming van een nieuw bestuur. Daarmee is de beoogde coalitie alweer gesneuveld voordat zij goed en wel in de trouwzaal stond.

Opvallend detail: John Berends stond destijds misschien dichter bij Scherpenzeel dan Scherpenzeel zelf dacht. De man die namens de provincie wees op bestuurskracht en bestuurlijke verhoudingen, legde later zelf zijn werkzaamheden als commissaris van de Koning neer na onderzoek naar zijn handelen binnen de Gelderse provinciale organisatie. Volgens de Rijksoverheid trok dat onderzoek geen conclusies over ongewenst gedrag, maar waren er wel vraagtekens bij de match tussen Berends en de provinciale organisatie.

“maar meestal noemen we dat dan maatwerk.”

Achteraf krijgt de oude fusiediscussie daardoor een bijna ontroerend menselijk gezicht. Scherpenzeel wilde niet bij Barneveld. Berends wilde Scherpenzeel richting Barneveld duwen. En uiteindelijk bleken zowel Scherpenzeel als Berends vooral veel ervaring te hebben met organisaties die op enig moment zeggen: tot hier en niet verder.

In Barneveld wordt de situatie met belangstelling gevolgd. Niet omdat men zit te wachten op een fusie, maar omdat Scherpenzeel opnieuw laat zien dat het qua bestuurlijke folklore uitstekend bij de regio past. “We hebben hier ook weleens een stevig overleg,” zegt een ingewijde op het Raadhuisplein, “maar meestal noemen we dat dan maatwerk.”

De provincie Gelderland heeft nog niet gereageerd. Vermoedelijk wordt eerst onderzocht of “we zeiden het toch” als neutrale bestuurlijke formulering door de beugel kan.

Voorlopig blijft Scherpenzeel zelfstandig. En dat is misschien maar goed ook. Want wie zo overtuigend kan vastlopen zonder Barneveld, verdient op zijn minst de erkenning dat het geheel op eigen kracht is gebeurd.