BARNEVELD – Burgemeester Jacco van der Tak heeft beleidsambtenaren de opdracht gegeven om een nieuwe plattelandscultuur uit te werken. Aanleiding is zijn recente column over alcoholgebruik onder jongeren, waarin hij schrijft dat problematisch drankgebruik op jonge leeftijd onderdeel is geworden van “gewoontegedrag in een sociaal-culturele context”.

Volgens insiders hinkt de burgemeester al enige tijd op twee gedachten.

Enerzijds prijst hij graag de Veluwse cultuur van hard werken, verenigingsleven en gemeenschapszin. Anderzijds hoort bij diezelfde cultuur soms ook een schuurfeest, groepsdruk, drankgebruik, een verdwaalde zak cocaïne op een toilet en af en toe iemand die besluit het recht maar even zelf te regelen.

“Het probleem is dat je niet precies kunt aanwijzen welk deel van de cultuur je wilt houden en welk deel niet,” legt een beleidsambtenaar uit. “Het is een beetje alsof je een voetbalvereniging wilt zonder kantine. Op papier klinkt dat haalbaar, maar in de praktijk wordt het ingewikkeld.”

De burgemeester sprak in interviews, columns en televisieoptredens regelmatig lovend over de Veluwse gemeenschapszin, het sterke verenigingsleven, de saamhorigheid en de ‘nuchtere’ aanpakmentaliteit van het platteland. “Behoud de ziel van onze dorpen,” klonk het steevast.

“De opdracht is complex,” bevestigt de betrokken beleidsadviseur. “We zoeken eigenlijk een soort platteland 2.0. Dus wel saamhorigheid, maar geen groepsdruk. Wel voetbalvereniging, maar geen bier. Wel schuurfeest, maar zonder schuurfeestachtige elementen. Er wordt momenteel onderzocht of de Veluwse gemeenschapszin ook alcoholvrij verkrijgbaar is.”

Bij inwoners van de gemeente Barneveld leidde de column op sociale media tot lichte paniek.

“Wij hebben allemaal wel eens straalbezopen naar huis gereden en dat ging meestal gewoon goed,” schrijft een inwoner.

Een ander noemt de discussie overtrokken. “Als je vroeger je maag leeg liet pompen in het ziekenhuis, stond je maandag om vijf uur gewoon weer op het werk. Tegenwoordig noemen ze dat ineens een probleem.”

“Als je zegt dat de Veluwe geweldig is, klapt iedereen. Als je zegt dat er ook problemen zijn met alcohol, drugs en eigenrichting, wordt het ineens…”

Binnen het gemeentehuis wordt inmiddels gesproken van een bestuurlijke spagaat. Bij boerenprotesten houdt de burgemeester graag een toespraak over de kracht van de Veluwse gemeenschap. In columns waarschuwt hij vervolgens voor de schaduwzijden van diezelfde gemeenschap.

“Dat levert soms ingewikkelde situaties op,” aldus een insider. “Als je zegt dat de Veluwe geweldig is, klapt iedereen. Als je zegt dat er ook problemen zijn met alcohol, drugs en eigenrichting, wordt het ineens een stuk stiller.”

Om uit de impasse te komen werkt de gemeente nu dus aan een nieuwe versie van de Veluwse cultuur. In de conceptvisie blijven hard werken, saamhorigheid en vrijwilligerswerk behouden. Alcoholmisbruik, drugsgebruik, groepsdruk en eigenrichting worden eruit gefilterd.

Vooralsnog hoopt Van der Tak dat de nieuwe plattelandscultuur nog deze bestuursperiode werkelijkheid wordt.

Deskundigen schatten die kans ongeveer even groot als de kans dat de gemiddelde bezoeker van een schuurfeest op vrijdagavond vrijwillig de hele avond spa rood bestelt, om tien uur naar huis gaat, zaterdagochtend de dag start met een kombucha voordat zijn yogaklasje begint.

De gemeente spreekt desondanks van “een veelbelovend perspectief”.