BARNEVELD – In steeds meer Barneveldse woonkamers klinkt dezelfde verzuchting: “Als Marjan komt, is de sfeer weg.” De reden? Niet haar cadeaus of haar voorkeur voor appeltaart, maar haar kruistocht tegen een van de heiligste tradities van de Barneveldse kringverjaardag: bokken en geiten gescheiden.

Al generaties lang verloopt een verjaardag volgens een vaste formule. De mannen verzamelen zich aan één kant van de kamer met een biertje, praten over voetbal, oude brommers en verhalen die volgens de aanwezigen “nog steeds leuk zijn”, ondanks dat ze inmiddels tientallen keren zijn verteld. Aan de andere kant van de kamer bespreken de vrouwen onderwerpen waar de mannen naar eigen zeggen “geen idee van hebben”.

Aan die ongeschreven regel probeert Marjan al enige tijd een einde te maken.

Zo schoof zij onlangs tijdens de verjaardag van Henk zonder enige aankondiging aan bij de mannengroep.

“Het gesprek viel direct stil,” vertelt Piet. “Net toen iemand voor de vierde keer wilde uitleggen hoe hij in 1998 met zijn fiets in de sloot belandde.”

Volgens aanwezigen bleef Marjan vervolgens gewoon zitten en stelde zij vragen als: “Waarom zitten jullie eigenlijk apart?” en “Kunnen we niet gewoon met z’n allen aan één tafel?”

Haar echtgenoot zou haar meerdere keren hebben geprobeerd duidelijk te maken dat maatschappelijke veranderingen tijd kosten.

“Ik heb gezegd dat je niet in je eentje een revolutie begint op de verjaardag van Henk,” vertelt hij. “Maar ze luisterde niet.”

Sindsdien zou Marjan ook op andere verjaardagen bewust tussen de mannen zijn gaan zitten. Volgens vaste bezoekers leidt dat telkens tot ongemakkelijke stiltes en raken gesprekken volledig ontspoord.

“Normaal weten we precies wanneer iemand begint over Ajax of de huizenprijzen,” zegt een vaste verjaardaggast. “Nu moeten we ineens nadenken over waar we het over zullen hebben. Dat is nooit de bedoeling geweest.”

Steeds meer Barnevelders zouden daarom hebben besloten Marjan voorlopig niet meer uit te nodigen voor hun verjaardag.

Volgens ingewijden is dat geen straf, maar een noodzakelijke maatregel om de rust te bewaren.

“Maar begin klein. Misschien één gemengd groepje tijdens de koffie. Over een jaar of tien kijken we dan wel verder.”

Een woordvoerder van het Barnevelds Genootschap voor Kringverjaardagen noemt de situatie “zorgelijk, maar beheersbaar”.

“We zijn niet tegen verandering,” aldus de woordvoerder. “Maar begin klein. Misschien één gemengd groepje tijdens de koffie. Over een jaar of tien kijken we dan wel verder.”

Het genootschap onderzoekt inmiddels of de traditie kan worden toegevoegd aan de lijst van immaterieel Barnevelds erfgoed.

Marjan zelf laat weten zich niet uit het veld te laten slaan.

“Iemand moet de eerste zijn.”

Voorlopig lijkt die eer haar echter vooral een aanzienlijk kortere lijst met verjaardagsuitnodigingen op te leveren.